Henryk

Imię Henryk jest polską formą starowysokoniemieckiego i średniowysokoniemieckiego Heinrich, wywodzącego się z dawnogermańskiego złożenia heim ‘dom, ród’ oraz rīhhi/rīk ‘potężny, władca, możny’, co łącznie interpretuje się jako ‘władca domu/rodu’ lub ‘możny w domu’. W łacińskich dokumentach średniowiecznych występuje jako Henricus (gen. Henrici), skąd przez wpływy niemieckie i czeskie (Heinrich, Jindřich) utrwaliła się forma polska Henryk. W obiegu historycznym spotyka się także zapisy Henrich, sporadycznie Hendryk, traktowane dziś jako warianty dawne lub błędne, oraz archaiczny, regionalny odpowiednik Jędrzych, zachowany zwłaszcza w toponimach (np. Jędrzychów), będący wczesną słowiańską adaptacją imienia. W Polsce imię upowszechniło się od XII–XIII wieku, sprzyjały temu kontakty dynastyczne, kolonizacja na prawie niemieckim oraz kult św. Henryka II, a rangę nadały mu postaci historyczne, jak śląscy Piastowie (Henryk Brodaty, Pobożny) czy król elekcyjny Henryk Walezy. Diminutywy i formy poufałe to przede wszystkim Henio, Heniek, Heniuś; żeńska para to Henryka. Imię było bardzo popularne w XIX i w pierwszej połowie XX wieku, z wyraźnym spadkiem nadawań po 1970 roku i umiarkowanym odrodzeniem w XXI wieku, głównie w formie tradycyjnej. Dało podstawę licznym nazwiskom patronimicznym (np. Henrykiewicz, Henryczuk, Henrykowski). Dokładne dane ilościowe dla najdawniejszych epok są fragmentaryczne, ale ciągłość użycia imienia w Polsce jest dobrze poświadczona.